Słownik pojęć
IPZ — Inny Punkt Zbierający
IPZ (Inny Punkt Zbierający) to punkt zwrotu opakowań kaucyjnych poza siecią handlu detalicznego, dopuszczony przez ustawę o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2025 poz. 870, art. 40g ust. 1). IPZ prowadzi Inwestor — właściciel recyklomatu (RVM) — który podpisuje Umowę IPZ z jednym z operatorów systemu kaucyjnego (Zwrotka, Polka, OK Operator, Eko-Operator, Reselekt, Kaucja.pl, Polski System Kaucyjny). Inwestorem-IPZ może być gmina, spółka komunalna (ZGL/TBS), spółdzielnia lub wspólnota mieszkaniowa, deweloper albo prywatny inwestor (spółka operacyjna). IPZ jest zwolniony z wpisu BDO i zezwolenia na zbieranie odpadów na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach, pod warunkiem że prowadzenie IPZ jest działalnością poboczną Inwestora (obok jego głównej działalności).
Rola NET4ZERO: partner technologiczno-wdrożeniowy Inwestora (dostawa RVM, serwis, integracja z operatorem systemu kaucyjnego, koordynacja umów). NET4ZERO nie jest IPZ i nie jest operatorem systemu kaucyjnego — IPZ prowadzi Inwestor we własnym imieniu.
Definicja prawna
Art. 40g ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 870) określa trzy kategorie punktów zbierających w systemie kaucyjnym:
- pkt 1: jednostki handlu detalicznego ≥ 200 m² (obowiązkowo)
- pkt 2: jednostki handlu detalicznego < 200 m² (dobrowolnie)
- pkt 3: inne punkty zbierające (IPZ) — dowolne podmioty po podpisaniu umowy z operatorem systemu kaucyjnego
Ustawa nie wymienia ograniczeń dla podmiotów chcących zostać IPZ — kluczowe są tylko: lokalizacja umożliwiająca zwrot opakowań i podpisanie umowy z operatorem.
Kto może być IPZ (właścicielem maszyny)
- NET4ZERO lub partner-inwestor — model bez CAPEX dla gospodarza terenu
- Gmina jako inwestor — Pakiet Miasto, własność infrastruktury w samorządzie
- Spółdzielnia jako inwestor — wariant rzadszy (większy CAPEX po stronie SM)
- Deweloperzy w nowych inwestycjach mieszkaniowych jako właściciele maszyn
- Sieci handlowe poniżej 200 m² rozszerzające dobrowolnie
- HoReCa (hotele, restauracje, catering) jako właściciele własnych RVM
Kto może być gospodarzem terenu (host lokalizacji)
Gospodarz terenu udostępnia lokalizację pod recyklomat IPZ-a (np. NET4ZERO), pobiera czynsz dzierżawny i zyskuje wartość użytkową dla mieszkańców/użytkowników:
- Spółdzielnie mieszkaniowe — najczęstszy gospodarz w modelu osiedlowym
- Gminy — gdy nie chcą być inwestorem, udostępniają tereny publiczne (szkoły, urzędy, parki)
- ZGL (Zarządy Gospodarki Lokalowej) — administracja komunalna
- Wspólnoty mieszkaniowe
- Instytucje kultury, biblioteki, szpitale
Jak działa IPZ w praktyce
IPZ podpisuje umowę z jednym z 7 aktywnych operatorów systemu kaucyjnego w Polsce (Zwrotka, Polka, OK Operator, Eko-Operator, Reselekt, Kaucja.pl, Polski System Kaucyjny). Operator:
- Zapewnia infrastrukturę zbiórki (recyklomat lub procedury ręcznego zwrotu)
- Rejestruje punkt w CBDOK
- Raportuje do Ministra Klimatu i Środowiska
- Wypłaca handling fee za sztukę zwróconego opakowania właścicielowi maszyny (IPZ-owi)
- Odbiera zebrane opakowania do recyklingu
IPZ zachowuje zwolnienie z obowiązków BDO (art. 45 ust. 1 pkt 1 i 13 ustawy o odpadach) — rejestracja w BDO pozostaje po stronie operatora systemu kaucyjnego. Gospodarz terenu (np. spółdzielnia) tym bardziej nie podlega obowiązkom BDO — udostępnia tylko teren.
Model NET4ZERO — IPZ + gospodarz terenu
W modelu standardowym NET4ZERO jest IPZ-em (właścicielem maszyny i operatorem punktu zbiórki), a gospodarz terenu (najczęściej spółdzielnia lub gmina) udostępnia 5-30 m² lokalizacji. Wdrożenie pod klucz obejmuje:
- Zero CAPEX dla gospodarza terenu (NET4ZERO finansuje maszynę i pełni rolę IPZ)
- Stały czynsz dzierżawny dla gospodarza za udostępnione 5-30 m²
- Integracja z operatorem systemu kaucyjnego (NET4ZERO negocjuje umowę i rejestruje IPZ)
- Serwis SLA 24h + ubezpieczenie all-risk po stronie NET4ZERO
- Edukacja użytkowników i obsługa wypłat kaucji na kartę / Apple Pay / Google Pay / telefon
- Wdrożenie od podpisu do uruchomienia maszyny pod klucz
Powiązane pojęcia
- RVM — Reverse Vending Machine (recyklomat)
- Handling fee — wynagrodzenie dla IPZ
- Kaucja — stawki, mechanizm
- BDO — Baza Danych o Odpadach (zwolnienia dla IPZ)
