Słownik pojęć
Kaucja — stawki i mechanizm
Kaucja to opłata pobierana przy zakupie napoju w opakowaniu objętym systemem kaucyjnym, zwracana użytkownikowi przy oddaniu pustego opakowania. W Polsce stawki ustalone Rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z 8.07.2024 (Dz.U. 2024 poz. 1046).
Stawki kaucji w Polsce
| Typ opakowania | Pojemność | Kaucja | Od kiedy |
|---|---|---|---|
| Butelka PET (plastikowa) | ≤ 3 litry | 0,50 zł | 01.10.2025 |
| Puszka metalowa (aluminium/stal) | ≤ 1 litr | 0,50 zł | 01.10.2025 |
| Butelka szklana wielorazowa | ≤ 1,5 litra | 1,00 zł | 01.01.2026 |
Mechanizm zwrotu kaucji
- 1. Zakup — kaucja doliczana do ceny napoju w kasie. Widoczna na paragonie jako oddzielna pozycja.
- 2. Konsumpcja — użytkownik wypija/wykorzystuje napój.
- 3. Zwrot opakowania — opakowanie z sygnaturą kaucji można oddać w dowolnym punkcie systemu kaucyjnego (sklep ≥200 m², osiedlowy IPZ).
- 4. Wypłata — kaucja zwracana jako: bon papierowy (z kodem QR), przelew elektroniczny, voucher zakupowy, lub wpis na konto (np. czynsz administracji).
Opakowania objęte systemem
Do systemu kaucyjnego trafiają tylko opakowania z sygnaturą kaucji — graficznym oznaczeniem na etykiecie lub bezpośrednio na opakowaniu. Sygnatura jest obowiązkowa dla producentów uczestniczących w systemie po podpisaniu umowy z jednym z 7 operatorów.
Opakowania objęte:
- Butelki PET na napoje bezalkoholowe (woda, soki, napoje gazowane)
- Butelki PET na piwo, wino, napoje alkoholowe (≤3L)
- Puszki aluminiowe i stalowe na napoje (piwo, soki, drinki)
- Butelki szklane wielorazowe (od 01.01.2026)
Opakowania nieobjęte systemem (oddajemy w żółtym/zielonym koszu jako odpad komunalny):
- Butelki szklane jednorazowe
- Kartony Tetra Pak
- Butelki/słoiczki na żywność
- Opakowania kosmetyków, chemii
- Folie, torby
Co jeśli zgubię paragon — czy mogę zwrócić butelkę?
Tak. Kaucja jest zwracana za sam fakt oddania opakowania z sygnaturą kaucji — paragon nie jest wymagany. Jeśli kupiłeś butelkę bez kaucji (brak sygnatury), nie otrzymasz zwrotu — ale w 2026 r. większość producentów już uczestniczy w systemie.
Kaucja a handling fee — różnica
Kaucja = pieniądze użytkownika (klient płaci przy zakupie, otrzymuje przy zwrocie). Handling fee = pieniądze operatora (operator płaci punktowi zbiórki za obsługę zwrotu). To dwa różne strumienie finansowe w systemie kaucyjnym.
Szczegóły: Słownik — handling fee
Powiązane pojęcia
- IPZ — punkt zwrotu kaucji
- RVM (recyklomat) — automat do zwrotu kaucji
- Handling fee — wynagrodzenie dla IPZ (różne od kaucji)
- BDO — Baza Danych o Odpadach